Tom Dooley

Tom Dooley is een volksliedje uit Wilkes County in North Carolina, dat door de uitvoering van The Kingston Trio in 1958 ineens internationale bekendheid verwierf. Het lied werd in vele landen een nummer 1-hit en ging meer dan zes miljoen keer over de toonbank.

Tom Dooley is een verbastering van de naam Tom Dula. Dula was een gewezen soldaat uit het leger van de Confederatie, die in 1866 zijn verloofde Laura Foster vermoordde en daarna begroef. Toen de buren begonnen te zoeken naar Laura en hem van moord beschuldigden, vluchtte hij van Wilkes County naar Tennessee, waar hij korte tijd werkte op de boerderij van James Grayson. Grayson bood hulp bij de arrestatie van Dula. In de verhalen die later over Tom Dula de ronde deden groeide hij uit tot medeminnaar. Zijn naam wordt in het liedje genoemd. Kort na de arrestatie werd het lijk van Laura gevonden en kon het proces tegen Dula beginnen. Als zijn verdediger trad Zebulon Vance op, de vroegere (en latere) gouverneur van North Carolina. Zowel de rechter als het hooggerechtshof van North Carolina veroordeelde Dula ter dood. Op 1 mei 1868 werd hij opgehangen. De zaak deed nogal wat stof opwaaien en er bleven altijd twijfels bestaan over de precieze toedracht van de moord en zelfs over de schuldvraag.

Al kort na de vondst van Laura’s lijk schreef Captain Thomas Land, een in Wilkes County vermaard dichter, een ballade over de moord. Het liedje waarop de versie van The Kingston Trio teruggaat, is geschreven in 1867, toen het proces aan de gang was. De maker is onbekend. Het liedje toont compassie met zowel de moordenaar als het slachtoffer:

Hang down your head Tom Dula,
Hang down your head and cry,
You killed poor Laura Foster,
And now you're bound to die.

In Wilkes County circuleerden verschillende teksten, maar wel steeds op dezelfde melodie. De eerste platenopname werd gemaakt in 1929 door Gilliam Banmon Grayson (1887-1930, een neef van James Grayson), viool en zang, en Henry Whitter (1892-1941), gitaar. De volgende die het nummer opnam, was Frank Warner, een verzamelaar van Amerikaanse volksliedjes. Hij had het lied geleerd van de zanger en banjospeler Frank Proffitt (1913-1965), die het op zijn beurt had geleerd van een tante, wier moeder Tom Dula en Laura Foster nog persoonlijk had gekend. In 1938 maakte Warner met een bandrecorder een opname van Proffitt. Voor hij in 1952 het lied zelf opnam, gaf hij de tekst aan de folklorist Alan Lomax, die hem publiceerde in zijn bundel Folk Song USA van 1947, maar wel in een ingekorte versie. Zo is de naam van het slachtoffer weggelaten.

Op de ingekorte versie van Alan Lomax baseerde The Kingston Trio zijn eigen versie. De melodie was iets veranderd en klonk minder countryachtig dan de versies van Grayson & Whitter en Warner.

Het lied werd in februari 1958 opgenomen voor de eerste langspeelplaat van het trio, die simpelweg The Kingston Trio heette. De plaat was een groot succes en bereikte de eerste plaats in de Billboard Album 200. Twee nummers van het album werden uitgebracht als single: eerst Scarlet Ribbons en daarna Tom Dooley. Die laatste single werd eveneens een groot succes en bereikte in november 1958 de eerste plaats in de Billboard Hot 100.